• AKTUALNOŚCI
  • GALERIA
  • KONTAKT
  • Mózgowe porażenie dziecięce

    Przez określenie mózgowe porażenie dziecięce (mpdz.) rozumiemy różnorodne zaburzenia czynności ruchowych i postawy będące następstwem uszkodzenia mózgu znajdującego się w stadium niezakończonego rozwoju lub jego zaburzeń rozwojowych [Czochańska, Łosiowski 1985; Czochańska, Rudnicka-Lubicz 1986].

     

    Wśród wielu podziałów tego zespołu chorobowego na uwagę zasługuje podział Hagbrega [Hagberg i wsp. 1989], uwzględniający zarówno dominujące w obrazie klinicznym objawy, jak i kryterium topograficzne.

     

    Wyróżnia on następujące postacie:
    1. Postacie spastyczne (piramidowe) – będące wynikiem uszkodzenia części motorycznej kory mózgu oraz dróg korowo-rdzeniowych kierujących dowolną czynnością ruchową. W zależności od lokalizacji uszkodzenia wyróżnia się:

     

    a) porażenia spastyczne czterokończynowe (quadriplegia) – w tej postaci uszkodzone są w jednakowym stopniu obie półkule mózgowe, a objawy chorobowe dotyczą wszystkich czterech kończyn z przewagą kończyn górnych,


    b) obustronny niedowład kurczowy (diplegia) – w tej postaci sprawniejsze są kończyny górne niż dolne. Dla dzieci z niedowładem kurczowym charakterystyczna jest uboga ruchliwość kończyn dolnych, ze skłonnością do ich wyprostno-przywiedzeniowego ustawienia, tzw. ustawienia nożycowego,


    c) niedowład połowiczy jednostronny (hemiplegia) – charakteryzuje się on mniejszą ruchliwością po stronie porażenia, ze zgięciowym ustawieniem w stawie łokciowym i zaciśnięciem dłoni oraz wyprostno-przywiedzeniowym ustawieniem kończyny dolnej, przeważnie z końskostopiem.


    2. Postacie dyskinetyczne (pozapiramidowe) – będące wynikiem uszkodzenia jąder podstawy mózgu. Cechą charakterystyczną tej postaci jest zmienność zachowania się napięcia mięśniowego i występowanie niezależnych od woli ruchów mimowolnych. Często u dzieci z dyskinetyczną postacią mózgowego porażenia występuje niedosłuch lub głuchota oraz zaburzenia mowy.


    3. Zespoły ataktyczne (móżdżkowe) – głównym objawem są zaburzenia w utrzymaniu równowagi i wykonywaniu ruchów celowych, występują tzw. drżenia zamiarowe przy próbie chwytania. Dziecko chodzi na szeroko rozstawionych nogach, a gdy czuje się niepewnie, pojawia się drżenie ciała. Często w postaci tej występują zaburzenia rozwoju mowy (dyzartia) i obniżone napięcie mięśni (wiotkość).


    Rehabilitacja dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym powinna być kompleksowa, to znaczy powinna być prowadzona przez wielospecjalistyczny zespół rehabilitacyjny oraz powinna zawierać wszystkie te elementy, które mają korzystny wpływa na poprawę zaburzonych sprawności i służą poprawie stopnia funkcjonowania chorego dziecka w otaczającym go świecie. Kompleksowość usprawniania rehabilitacyjnego zależna jest od wieku dziecka, postaci mózgowego porażenia dziecięcego, oraz celu, który terapeuta pragnie osiągnąć podczas pracy z chorym dzieckiem. Słowo rehabilitacja powinno być tutaj zastąpione właściwszym określeniem jakim jest, usprawnianie psycho-ruchowe [Gazurek, Gasińska 2001; Czochańska, Łosiowski 1985; Zabłocki 1998; Borkowska 1989, 1998; Kałamoniak i wsp. 1996].

     

    Hipoterapia
    Terapia przy pomocy konia stwarza dogodne warunki pracy z dziećmi z mózgowym porażeniem. Koń kołysząc się w pewnym rytmie potrafi dostosować się do pacjenta i umożliwia mu podejmowanie inicjatywy na poziomie motoryczności. Konieczność utrzymania się na koniu wymusza naprzemienne działanie grup mięśni niezależnie od woli pacjenta i wpływa to na wyrównanie napięcia mięśniowego.

     

    U pacjentów ze spastyczną postacią mózgowego porażenia dziecięcego, nadmierne napięcie mięśniowe kończyn dolnych blokuje staw biodrowy i utrudnia każdy ruch tułowia. Podczas siadu okrakiem na koniu, łagodny ruch konia w stępie jest przenoszony na miednicę, kręgosłup, obręcz barkową i głowę dziecka [Kwolek i wsp. 1995; Maźnicka-Maciaszek, Janiszewski 1995; Wyżnikiewicz-Nawracała 2001; Bąkowska 1994; Solecka-Szpejda 1999; Należyty 1994; Strauß 1996]. Kamińska (1998), Tauffkirchen (1992) i Strauß (1992) uważają, że właściwy dosiad na koniu wpływa na położenie miednicy w pozycji pośredniej, a co za tym idzie na poprawne ustawienie krzywizn kręgosłupa.

     

    Prawidłowy dosiad ważny jest choćby z tej przyczyny, że wszystkie ruchy kręgosłupa są pochodną reakcji miednicy. Wiąże się to z utrzymaniem odpowiedniego tonusu mięśniowego, który jest uzyskiwany przez czynną mobilizację mięśni [Ostrowska i wsp. 2004; Strauß 1993; Strauß 1996]. Potwierdzają to wyniki badań uzyskane przez Maźnicką-Maciaszek i Janiszewskiego (1995), którzy badaniu poddali 90 dzieci w wieku 3-12 lat ze spastyczną postacią mózgowego porażenia dziecięcego. Wykazali oni, że po intensywnym cyklu hipoterapii zmniejszyło się istotnie spoczynkowe napięcie mięśni w każdej grupie wiekowej.

     

    © Centrum Zooterapi WSIiZ. All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    Tel. 0 17 8661 341, fax. 0 17 8661 344, Kielnarowa 386A